KARACAOĞLAN
"Kızına Kurban Olduğum..."
Türk halk edebiyatının ve aşık geleneğinin en müstesna şahsiyetlerinden biri olan Karacaoğlan, onyedinci yüzyıl Anadolu coğrafyasının ses bayrağıdır. Toroslar'dan Çukurova'ya uzanan göçebe Türkmen hayatının içinden süzülen sesi, asırlardır tazeliğini korumaktadır. Döneminin divan şairlerinin aksine, Arapça ve Farsça kelimelerin ağırlığı altında ezilmeyen, halkın konuştuğu arı, duru ve berrak bir Türkçe ile eserler vermiştir. Onun şiir evreninde mistik veya soyut ögeler yerine, tamamen somut dünyaya, insana, doğaya ve hakiki sevdalara yönelmiş lirik bir coşku hakimdir.
"Emmi" Siteminin Doğuşu ve Hikayesi
Karacaoğlan'ın şiirlerinde aşk ve güzellik kavramları, her an sokakta, yaylada ya da bir pınar başında
karşılaşılabilecek canlı birer gerçeklik olarak karşımıza çıkar. Halk anlatılarına ve ozanın kendi dizelerine yansıyan meşhur bir rivayete göre, ömrünü güzelleri methederek geçiren ve yaşlanmayı hiçbir zaman ruhuna yakıştırmayan şair, ömrünün son demlerinde bir Türkmen güzeli ile karşılaşır. Güzelliği karşısında büyülendiği bu genç kız, şaire yaşından ötürü saygı dolu ama bir o kadar da mesafeli bir edayla amca manasına gelen emmi kelimesiyle hitap eder. Her daim sevgilinin hitabına, sıcaklığına alışkın olan çapkın ozan için bu kelime, adeta zamanın acımasız akışını yüzüne vuran bir yaşlılık şoku niteliğindedir. Gururu incinen ama hayranlığı eksilmeyen Karacaoğlan, hissettiği bu zarif kırgınlığı ve kıza duyduğu büyük sevdalanmayı derhal söz mülküne dökerek ölümsüzleştirir.
Beraberce gezer idik,
Gözlerini süzer idik.
Arzuhaller yazar idik,
Kızına kurban olduğum.
Değirmenden gelirim ulu,
Hakk'ın sevdiği bir kulu.
Kendi güzel, adı ulu,
Kızına kurban olduğum.
Karac'oğlan der: Nolacak?
Öpsem, sarsam uyanacak.
Ak gerdana dolanacak,
Kızına kurban olduğum.
Kültürel ve Sanatsal Miras
Bu eşsiz koşma, Anadolu insanının gündelik yaşamını, duygusal kırılmalarını ve sözlü kültürün esnekliğini yansıtan en somut belgelerden biridir. Numaralandırılmış soğuk kategorilerin ötesinde, bu metin bir blog yapısı içerisinde doğrudan kültür, sanat ve edebiyat başlığı altında konumlanmayı hak etmektedir. Çünkü Karacaoğlan, sadece geçmişte kalmış tarihi bir figür değil; dizelerinin bugün hala Türk Halk Müziği'nin en seçkin sanatçıları tarafından hasretle, coşkuyla seslendirilmesiyle günümüzde de yaşayan, nefes alan bir sanatsal mirastır.
[yazar: Kemal Karaoğlan ] [yazar_mail: samirkemal01@gmail.com]
Yorumlar
Yorum