Dünyanın İlk Cinayeti

İnsan doğasının en karanlık yönlerinden biri olan şiddet, modern toplumların hukuki ve ahlaki sistemlerini meşgul etmeye devam eden evrensel bir olgudur. Bilim dünyası, insan eliyle planlanarak ve bir silah vasıtasıyla gerçekleştirilmiş ilk kasıtlı eylemin izlerini sürdüğünde, antropolojik veriler bizi yazılı tarihin çok öncesine, yüz binlerce yıl geriye götürmektedir. İspanya’nın Atapuerca Dağları’nda yer alan Sima de los Huesos yani Kemik Çukuru adlı mağarada gerçekleştirilen kazılar, insanlık tarihinin bilinen en eski adli tıp dosyasını aralamıştır.

Doğal bir mağara sistemi içinde derin bir dikey kuyu olarak şekillenen bu özel arkeolojik alan, Neandertallerin ve modern insanın ortak atası kabul edilen Homo heidelbergensis türüne ait binlerce kemik kalıntısına ev sahipliği yapmaktadır. Yaklaşık dört yüz otuz bin yıl öncesine tarihlenen bu karanlık kuyuda bulunan kalıntılar arasında, antropologların Cranium 17 olarak adlandırdığı genç bir yetişkine ait kafatası, geçmişin gizemli bir cinayetini gün yüzüne çıkarmıştır. Bu kafatası parçalar halinde bulunmuş olsa da, uzmanların sabırlı çalışmaları sonucunda üç boyutlu olarak yeniden bir araya getirilmiştir.

Modern adli tıp teknikleri kullanılarak yapılan incelemelerde, kafatasının ön sol tarafında, yani sol gözün hemen üzerinde birbirine son derece yakın iki adet delik tespit edilmiştir. Bilim insanları, bu yaraların bir av kazası, yüksekten düşme veya yırtıcı bir hayvanın saldırısı sonucu oluşup oluşamayacağını derinlemesine analiz etmiştir. Yapılan bilgisayarlı tomografi çalışmaları ve kırık açısı incelemeleri, her iki deliğin de aynı kırılma modeline sahip olduğunu ve tamamen aynı nesneyle, benzer bir açıyla vurulduğunu göstermiştir. Bu durum, kurbanın kazara düşmediğini, aksine bir saldırgan tarafından doğrudan hedef alındığını bilimsel olarak ispatlamaktadır.

Cranium 17 vakası, teknik olarak insanlık tarihinin somut kanıtlarla ispatlanmış ilk cinayeti ve adli tıp

incelemesi olarak literatüre geçmiştir. Bu keşif, toplumsal yaşamın henüz ilkel avcı-toplayıcı gruplar halinde şekillendiği dönemlerde bile, bireyler arası ölümcül şiddetin var olduğunu göstermesi açısından büyük bir öneme sahiptir. Mağaranın derinliklerindeki bu ölüm, insan davranış biçimlerinin evrimini ve şiddetin kökenlerini anlamaya çalışan tarihçiler, arkeologlar ve sosyologlar için en net maddi kalıntı olmaya devam etmektedir.